Ngày nay, biến đổi khí hậu gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường sống của con người. Nhiệt độ ngày càng tăng cao khiến cuộc sống, sinh hoạt trở nên khó chịu, năng suất và hiệu quả làm việc giảm sút. Trong khi đó, các công trình xây dựng, đặc biệt là nhà phố đa số vẫn sử dụng các loại vật liệu hấp thụ nhiệt cao như mái tole, tường gạch, gây ra tình trạng nóng bức vào buổi trưa nắng và hầm bí, khó chịu vào ban đêm. Những ngôi nhà không có nhà liền kề xung quanh càng bị ảnh hưởng nhiều hơn. Dưới đây là những giải pháp chống nóng mà gia chủ có thể áp dụng ngay khi thiết kế nhà phố để giảm bớt phần nào chi phí đầu tư vào quạt gió, điều hòa trong quá trình sử dụng sau này.
Bố trí mặt bằng hợp lý
Những căn nhà hướng Tây nhận nguồn sáng chính từ bên trên hoặc phía sau. Chính vì vậy, không gian thông tầng hoặc một giếng trời ở giữa nhà là giải pháp chống nóng thường được áp dụng. Thông tầng và giếng trời nên được lắp đặt lớp che nắng có thể điều khiển đóng mở dễ dàng khi mặt trời lên cao vào buổi trưa. Những không gian đằng sau mặt đứng chính không nên bố trí các chức năng chính như phòng ngủ, phòng khách. Thay vào đó, nơi này nên được tận dụng làm hành lang, cầu thang để có một lớp đệm cách nhiệt cho các không gian chính. Ngoài ra, không gian bố trí trong nhà nên tự do theo hướng mở, hạn chế phòng vách để ánh sáng được xuyên suốt ngôi nhà. Có thể xây nhà lệch tầng hoặc nhà có lửng để đảm bảo độ thông thoáng.
![]() |
Bố trí tiểu cảnh xung quanh nhà, hạn chế xây nhiều vách tường để giảm nhiệt, giữ cho nhà phố thông thoáng. |
Một số trường hợp thiết kế nhà sử dụng tất cả diện tích đất để xây dựng, khiến cho ngôi nhà thêm nóng bức, đặc biệt là nhà hướng Tây. Bạn nên dành một phần diện tích cho những không gian xanh bên ngoài nhà ở. Đây cũng là cách rất hữu hiệu để đảm bảo nhiệt độ trong nhà cân bằng ở mức dễ chịu.
Thiết kế lớp mặt đứng cách nhiệt
Do mặt đứng chính của ngôi nhà là mặt bất lợi về mặt khí hậu, phải nhận lượng nhiệt lớn từ mặt trời nên các giải pháp mặt đứng cho nhà phố chắn nắng thường được thiết kế sao cho ánh nắng không trực tiếp chiếu vào nhà hoặc nhà không nhận hoàn toàn nguồn sáng.
![]() |
Ứng dụng hệ lam nhôm hoặc lam bê tông cốt thép và gạch bông gió để chắn nắng cho mặt đứng của nhà phố. |
Kiến trúc sư của công ty Kiến trúc Xây dựng Song Phát chia sẻ, hai phương án thường sử dụng để chống nóng là hệ lam nhôm hoặc lam bê tông cốt thép và gạch bông gió để chắn nắng cho ngôi nhà. Ưu điểm của hai phương pháp này dễ thi công và không tốn quá nhiều kinh phí của gia chủ.
Sử dụng vật liệu cách nhiệt
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại vật liệu cách nhiệt, chống nóng hiệu quả như:
Sơn cách nhiệt chống nóng: trong loại sơn này có chứa các quả cầu thủy tinh rỗng nên sẽ ngăn ngừa việc truyền nhiệt.
Tấm xốp XPS: dùng để lót hay ốp tường, có công dụng cách âm, cách nhiệt tốt. Trên thị trường hiện nay, một tấm xốp XPS quy cách 1200 x 600 x 25mm có giá dao động từ 80.000-100.000 đồng/tấm.
Gạch ống 200mm xây tường hai lớp: bao gồm lớp tường trong và ngoài, mỗi lớp có độ dày chừng 100-110mm. Giữa hai lớp có một khoảng không tầm 100mm, giúp không khí lưu thông, làm chậm quá trình truyền nhiệt. Dù lớp tường bên ngoài bị nung nóng thì lớp tường trong sờ vào vẫn mát tay, giữ cho không gian bên trong nhà mát mẻ hơn. Ngoài ra, chủ đầu tư có thể thay thế gạch ống bằng gạch đinh để nâng cao khả năng cách nhiệt.
![]() |
Xây tường gạch ống 200mm và đặt tấm xốp cách nhiệt XPS ở giữa để chống nóng cho nhà. |
Lưu ý: Bạn không nên xây gộp hai lớp thành một mảng tường dày để cách nhiệt. Cách này chỉ làm ngôi nhà của bạn trở nên nóng hơn do nguyên tắc đơn giản: Cấu kiện nào càng đặc, càng chắc chắn thì dẫn nhiệt càng nhiều.
Nhựa uPVC: với ưu điểm nổi trội về cách âm, cách nhiệt, vật liệu này được sử dụng thay thế cửa sổ, cửa đi, vách ngăn bằng gỗ, nhôm tại các khu vực trực tiếp hứng sáng trong nhà, giảm thiểu bức xạ nhiệt từ bên ngoài.
Bông thủy tinh cách nhiệt: được làm từ sợi thủy tinh tổng hợp chế xuất từ đá, xỉ, đất sét, loại vật liệu này có tính năng cách nhiệt, cách âm, cách điện cao, không cháy, mềm mại và có tính đàn hồi tốt.
Nếu ngôi nhà đã được xây xong, phương án chống nóng cuối cùng bạn có thể áp dụng chính là trồng thật nhiều cây xanh. Cây xanh cũng giống như một chiếc điều hòa tự nhiên, có tác dụng điều hòa không khí, giúp không gian trở nên tươi mát, trong lành, dịu mắt hơn.
![]() |
Trồng nhiều cây xanh giúp tạo bóng râm, cản nguồn nhiệt thâm nhập vào trong nhà. |
Sự xuất hiện của cây xanh sẽ tạo nên bóng râm và làm cản nguồn nhiệt thâm nhập vào nhà. Tuy nhiên, điểm hạn chế của giải pháp này là không phải không gian nào cũng áp dụng được. Với những ngôi nhà có diện tích nhỏ hẹp như nhà phố thì rất khó để trồng được cây lấy bóng mát. Mặc dù vậy, bạn vẫn có thể treo vài chậu hoa ở hành lang, ban công, trên lan can kính hoặc trồng dây leo, làm giàn hoa che mát khu vực sân thượng. Ngoài ra, bạn cũng có thể thiết kế tiểu cảnh nước, non bộ hay suối giả để hơi nước bốc lên làm mát cho không gian. Giải pháp này vừa giúp chống nóng, vừa gia tăng tính thẩm mỹ cho ngôi nhà.
Tư vấn thông tin và hình ảnh: Kiến trúc Xây dựng Song Phát
Biên tập: Hương Liên
>> Những mẫu vách ngăn xanh giúp làm mát căn hộ trong ngày hè oi bức
>> Cây xanh và bể bơi giúp nhà gạch bê tông mát mẻ quanh năm